Alternatief voor sparen: wat kunt u doen met uw spaargeld?

Sparen voelt vertrouwd. Uw geld blijft beschikbaar en u weet waar u aan toe bent, maar de mogelijke opbrengst is vaak beperkt. 

Daarom kijken veel spaarders naar een alternatief voor sparen. Niet elk alternatief past echter bij dezelfde behoefte. De één zoekt vooral flexibiliteit, de ander meer mogelijke opbrengst en weer een ander wil begrijpen welke risico’s en zekerheden daarbij horen.

In dit artikel leest u welke alternatieven er zijn, hoe ze zich tot sparen verhouden en wanneer investeren in vastgoed een mogelijke bestemming kan zijn voor vermogen dat u langere tijd kunt missen.

Wat te doen met spaargeld dat u niet direct nodig heeft?

Een deel van uw spaargeld is bedoeld voor onverwachte kosten, geplande aankopen en andere financiële verplichtingen. Dit geld moet doorgaans snel beschikbaar blijven. Een vrij opneembare spaarrekening kan daarom geschikt zijn voor uw financiële buffer.

Uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten blijkt dat een substantiële groep Nederlandse huishoudens meer liquide vermogen heeft dan de Nibud-referentiebuffer voorschrijft, maar dit vermogen niet inzet om op langere termijn rendement te behalen. Voor ongeveer 800.000 huishoudens geldt bovendien dat zij voldoende financiële ruimte hebben, niet beleggen en later mogelijk geld tekortkomen.

Voor vermogen dat u niet op korte termijn nodig heeft, zijn er meer mogelijkheden. U kunt het spaargeld voor een afgesproken periode vastzetten tegen doorgaans een hogere spaarrente, er schulden mee aflossen of het spaargeld investeren. Hoe langer u het geld kunt missen, hoe breder het aantal mogelijkheden doorgaans wordt. Geld dat mogelijk tussentijds nodig is, past minder goed bij producten of investeringen met een vaste looptijd of beperkte verhandelbaarheid.

Welke alternatieven zijn er voor sparen?

Wie vermogen niet direct nodig heeft, kan kiezen uit verschillende manieren om geld te sparen, schulden te verlagen of te investeren. Deze mogelijkheden verschillen in mogelijke opbrengst, risico, looptijd en beschikbaarheid.

U hoeft daarbij niet één keuze voor uw volledige vermogen te maken. Een deel kan vrij beschikbaar blijven, terwijl u een ander deel vastzet, gebruikt om schulden af te lossen of spreidt over verschillende beleggingen.

Investeren in de eigen woning

Spaargeld kan ook worden gebruikt voor onderhoud, verduurzaming, uitbreiding of verbetering van de eigen woning. Dit kan het wooncomfort verhogen, de energielasten verlagen of bijdragen aan de woningwaarde.

Voordelen

• U investeert in een bezit dat u zelf gebruikt.

• Verduurzaming kan de maandelijkse lasten verlagen.

• Verbeteringen kunnen bijdragen aan het wooncomfort en de woningwaarde.

Nadelen

• De investering is niet direct terug te nemen.

• Niet iedere verbouwing verhoogt de woningwaarde met hetzelfde bedrag.

• Het uiteindelijke financiële resultaat hangt mede af van de woningmarkt.

Beleggen in aandelen via ETF’s of beleggingsfondsen

Via ETF’s en beleggingsfondsen kunt u het vermogen over verschillende ondernemingen, sectoren en regio’s verdelen. De mogelijke opbrengst bestaat uit dividend en waardeverandering.

Voordelen

• Het vermogen kan over veel verschillende beleggingen worden gespreid.

• Beursgenoteerde fondsen zijn doorgaans dagelijks verhandelbaar.

• Aandelen bieden op lange termijn een relatief hoog opbrengstpotentieel.

Nadelen

• De waarde kan sterk fluctueren.

• Verkoop op een ongunstig moment kan tot verlies leiden.

• Rendement en waardebehoud zijn niet gegarandeerd.

Een langere beleggingshorizon kan de afhankelijkheid van één aankoop- of verkoopmoment beperken, maar neemt het marktrisico niet weg.

Investeren in staats- en bedrijfsobligaties

Bij een obligatie leent u geld uit aan een overheid of onderneming. In ruil daarvoor ontvangt u doorgaans rente en wordt de hoofdsom volgens de voorwaarden op de einddatum terugbetaald.

Voordelen

• De rente en einddatum zijn vaak vooraf bekend.

• Obligaties kunnen inkomsten uit rente opleveren.

• Beursgenoteerde obligaties kunnen doorgaans tussentijds worden verkocht.

Nadelen

• De uitgevende overheid of onderneming kan betalingsproblemen krijgen.

• De marktwaarde kan dalen wanneer de marktrente stijgt.

• Bij verkoop vóór de einddatum kan de opbrengst hoger of lager zijn dan de oorspronkelijke inleg afhankelijk van de marktrente, kredietwaardigheid en actuele marktwaarde.

Het risico verschilt sterk tussen bijvoorbeeld staatsobligaties van kredietwaardige landen en obligaties van ondernemingen met een zwakkere financiële positie. 

Zelf vastgoed kopen

Bij direct investeren in vastgoed koopt u zelf een woning, bedrijfsruimte of ander object. U wordt eigenaar en bent verantwoordelijk voor de financiering, verhuur, administratie en het onderhoud.

Voordelen

• U heeft directe zeggenschap over het vastgoed.

• De mogelijke opbrengst kan bestaan uit huurinkomsten en waardeverandering.

• Het vastgoed is een tastbaar bezit.

Nadelen

• Er is doorgaans veel kapitaal nodig.

• U krijgt te maken met aankoop-, onderhouds- en exploitatiekosten.

• Leegstand, waardedaling en problemen met verhuur kunnen het rendement beïnvloeden.

• Het vastgoed kan meestal niet snel worden verkocht.

Deelnemen via een vastgoedfonds

Via een vastgoedfonds investeert u samen met andere participanten indirect in vastgoed. Het fonds koopt, financiert en beheert de objecten.

Voordelen

• U hoeft het vastgoed niet zelf te beheren.

• Het vermogen kan over meerdere objecten worden verdeeld.

• De mogelijke opbrengst kan bestaan uit uitkeringen en waardeverandering.

Nadelen

• U heeft doorgaans beperkte directe zeggenschap.

• De waarde en uitkeringen kunnen fluctueren.

• Uitstappen kan bij niet-beursgenoteerde fondsen beperkt zijn.

• De kosten en risico’s hangen af van de fondsstructuur en het beheer.

Bekijk ook de vergelijking tussen vastgoedfondsen en hypothecaire leningen.

Vermogen verstrekken voor vastgoedfinanciering

Bij vastgoedfinanciering verstrekt u vermogen aan een vastgoedpartij voor de financiering van specifiek vastgoed. Uw mogelijke opbrengst bestaat uit rente volgens de financieringsvoorwaarden. U wordt geen eigenaar van het vastgoed.

Voordelen

• De rentevergoeding, looptijd en betalingsmomenten worden per vastgoedfinanciering vooraf vastgelegd.

• U bent niet verantwoordelijk voor de aankoop, verhuur, het onderhoud of het dagelijkse beheer van het vastgoed.

• Het onderliggende vastgoed kan als onderpand dienen en het hypotheekrecht wordt notarieel vastgelegd.

• De Loan-to-Value en de rang van het hypotheekrecht geven vooraf inzicht in de zekerheidspositie.

Nadelen

• Het vermogen is gedurende de afgesproken looptijd doorgaans niet vrij beschikbaar.

• Rente- en aflossingsbetalingen kunnen geheel of gedeeltelijk uitblijven. Het hypotheekrecht, de Loan-to-Value en het onderliggende vastgoed kunnen de positie van de vastgoedfinancier versterken, maar sluiten verlies niet uit.

Hoe de hypothecaire zekerheid, het verschil in eerste of tweede hypotheekrecht en de Loan-to-Value de zekerheidspositie beïnvloeden, wordt verderop toegelicht bij vastgoedfinanciering via Meerdervoort.

U kunt een deel van uw vermogen beschikbaar houden en een ander deel vastzetten of investeren. Lees op de pagina over spaargeld en inflatie wat er gebeurt wanneer de spaarrente achterblijft bij de inflatie en wat het doet met uw koopkracht na verloop van tijd.

Bestaat er een veilig alternatief voor sparen?

Nee. Een belegging of investering biedt niet hetzelfde beschermingsniveau als spaargeld dat onder de depositogarantie valt. Bij het vergelijken van alternatieven is het daarom belangrijk om drie vormen van bescherming en duidelijkheid van elkaar te onderscheiden:

• Wettelijke bescherming: tegoeden bij banken die onder de Nederlandse Depositogarantie vallen, worden binnen de geldende voorwaarden beschermd.

• Contractuele duidelijkheid: rente, looptijd, betalingsmomenten en aflossing kunnen vooraf worden vastgelegd.

• Aanvullende zekerheden: bij een financiering kan bijvoorbeeld vastgoed als onderpand dienen.

De Nederlandse Depositogarantie beschermt tegoeden tot maximaal € 100.000 per persoon per bankvergunning. Op de website van De Nederlandsche Bank vindt u de actuele voorwaarden en dekking van deze regeling.

Een afgesproken rente en looptijd geven vooraf duidelijkheid, maar garanderen niet dat betalingen volledig en op tijd plaatsvinden. Onderpand kan de positie van een investeerder versterken wanneer de vastgoedpartij haar verplichtingen niet nakomt, maar sluit verlies niet uit.